Przejdź do Taraki mobilnej! - masz wąski ekran.
zdjęcie Autora

10 lutego 2010

Wojciech Jóźwiak

z cyklu: Auto-promo Taraki (odcinków: 148)

Abraham, Mojżesz, Salomon

Kategoria: Religie

« Niki 2 Przyszłość (ósemkowa) »
Na jakiej podstawie twierdzi Pan, że Abraham i Salomon to postacie fikcyjne? Oczywiście zgadzam się z Panem, że religia żydowska nie jest tak stara, bo założył ja Mojżesz. Wcześniejsi patriarchowie nie byli Żydami, ale to nie oznacza, że nie istnieli.

Pytanie dotyczy artykułu Historia końca świata, czyli Religie apokalipsy – w Tarace. Odpowiadam: Postaci Abrahama, Mojżesza i Salomona występują wyłącznie w Biblii – nie są znane z innych dokumentów. Nie jest znany żaden dokument mezopotamski, który by mówił o jakimś wodzu lub proroku, który z miasta Ur wyprowadził swój ród gdzieś na zachód, za Eufrat. Nie jest znany żaden dokument egipski, który by mówił o buncie Hebrajczyków, którzy uciekli z niewoli pod wodzą kogoś podobnego do Mojżesza. Także Salomon, chociaż w Biblii opisywany jako władca mocarstwa, nie jest znany z historii sąsiednich narodów, ani w ogóle nie jest znane z jego czasów żadne imperium (nawet lokalne) z siedzibą w Jerozolimie. Archeologowie odsłonili budowle z czasów Salomona i one okazały się bardzo skromne – Salomon nie był imperatorem tylko lokalnym „królikiem” Jerozolimy i okolic. Nie twierdzę, że Salomon nie istniał – istniał, tylko nie był takim wielkim władcą, jakim uczyniła go legenda.

Autorzy, kompilatorzy i kopiści ksiąg Biblii nie byli historykami w naszym sensie. Jeśli ich z kimś porównać, to z Mickiewiczem piszącym o Konradzie Wallenrodzie, który z postacią historyczną ma tylko wspólne imię, a w poemacie opowiadane mu są wydarzenia, które miały miejsce 99 lat po jego śmierci. („Bronią się jeszcze twierdze Grenady, ale w Grenadzie zaraza...”) Opowieści Biblii były pisane (lub przepisywane na nowo) po deportacjach Żydów do Babilonu i dla „pokrzepienia serc” – kolejne podobieństwo do polskich romantyków. Nic dziwnego, że koloryzowano, przesadzano i wymyślano legendy. Historyczność Mojżesza ratuje (czyni ją prawdopodobną) jego egipskie imię – faktycznie mógł być wodzem-prorokiem jakiegoś pustynnego plemienia koczującego na egipskim pograniczu.

Natomiast Abraham sprawia wrażenie kompletnej propagandowej fikcji. Bo co on robi? – Wyrusza z Ur na zachód i osiedla się w Hebronie, czyli po sąsiedzku z założoną później Jerozolimą. Ur było w Babilonii. Opowieść ta była propagandowym apelem pod adresem Żydów wysiedlonych do Babilonu przez Nabokadnezara w 587 r pne; i jej przesłanie można streścić następująco: „Wasz praprzodek kiedyś już tu w Babilonii dawno temu był i stąd wyruszył w długą wędrówkę aż w okolice Jerozolimy, Bóg mu sprzyjał, więc i wam to samo się uda!” Zawsze łatwiej jest iść po śladach przodków i wielkich poprzedników niż robić coś pierwszy raz i iść w nieznane. Więc można sadzić że przy pomocy tej opowieści agitowano za wracaniem do Izraela. Nie mówię oczywiście, że wtedy, ok.. 500 r pne., Abrahama zmyślono – raczej wykorzystano postać jakiegoś mitycznego herosa znanego wcześniej. W tekście jest, że Bóg zmienia Abrahamowi imię, właściwie nie wiadomo po co – co pewnie jest śladem tego, że ów heros był znany pod kilkoma imionami. Abraham również wędruje do Egiptu, co wskazuje, że legend o nim było wiele i kompilatorzy Biblii musieli się liczyć z tym, że inni o Abrahamie opowiadają odmienne historie.

Religia żydowska nie została założona przez Mojżesza. Jeśli ktoś ją „założył” to byli to arcykapłan Chilkiasz i król Jozjasz, rok 621 pne, czyli ponad tysiąc lat po czasach rzekomego Mojżesza. Jednak nie było to „założenie” tylko radykalna reforma w duchu monoteistycznym i odrzucenia bóstw innych niż Jahweh. Te nową wersję religii przypisali legendarnemu Mojżeszowi.

Po szczegóły odsyłam do literatury.



« Niki 2 Przyszłość (ósemkowa) »

Zaloguj się - aby napisać komentarz   Rejestracja - jeśli nie masz konta w Tarace

x

Szybki przegląd Taraki

[X] Logowanie:

- e-mail jako login
- hasło
Zaloguj
Pomiń   Zapomniałem/am hasła!

Zapisz się (załóż konto w Tarace)