zdjęcie Autora

05 kwietnia 2020

Wojciech Jóźwiak

z cyklu: Czytanie... (odcinków: 202)

Bodhidharma i cesarz Wu
Z: Hajime Nakamura „Systemy myślenia ludów Wschodu”

Kategoria: Mistrzowie i klasycy
Tematy/tagi: buddyzmChinylogikamistrzowie duchowizen

« O tak zwanych inwazyjnych gatunkach drzew Antonio das Mortes »

W książce wymienionej w podtytule, na stronie 199 wydania, które mam (2005), autor (tu o nim w ang. Wikipedii) rozważa, jak to „późniejsi mistrzowie zen odeszli od wyjaśniania w kategoriach racjonalności”, zamiast tego „próbowali raczej czynić to w sposób obrazowy, odwołując się do intuicji.” Jako przykład przytacza komentarz mnicha Wansong Xingxiu (1166-1246) do starożytnego dialogu Bodhidharmy. Tekst, który następuje niżej, zmieniłem: rozbiłem go na wiersze i inną i czerwoną czcionką wyodrębniłem komentarze do nich. Całość zaczęła wyglądać jak dobra, wyrafinowana i surrealna poezja! Trochę zmieniłem interpunkcję i pominąłem nawiasy, które w książce obejmowały komentarze Wangsonga. Oczywiście, nie można ręczyć za wierność przekładu, który szedł długą drogą od chińskiego przez japoński i angielski do polskiego. Ale i tak „czyta się”. Czerwone „komentarze” radzę czytać od przedostatniego, wtedy łatwiej chwycić, o co chodzi. Dodam, czego nie podkreśla autor, że poetyka tego komentarza bardzo przypomina niektóre fragmenty Yijing, Księgi Przemian.


Cesarz Wu z dynastii Liang zapytał Bodhidharmę:
wstał wcześnie i poszedł na rynek, ale nic na tym nie skorzystał
«Co jest najwyższą rzeczywistością, świętą prawdą?»
teraz poprosił drugą głowę
Bodhidharma powiedział: «To, gdzie nie ma wcale świętości».
otworzył brzuch i wydobył serce
Cesarz odpowiedział: «Kto teraz rozmawia ze mną?»
możemy dostrzec kieł wewnątrz nozdrzy
Bodhidharma powiedział: «Nie wiem».
możemy zobaczyć szczęki poza mózgiem
Cesarz nie zgodził się z nim;
kwadratowy kołek nie może wejść do okrągłego otworu
w końcu Bodhidharma przekroczył rzekę Yangzi i udał się do świątyni Shaolin, gdzie oddawał się medytacji przez dziewięć lat.
jeśli rodzina nie ma zaległości w opłatach, nie może być bogata

Czytanie...: wstęp na końcu

Czytanie różnych książek i internetów, i uwagi o nich.


« O tak zwanych inwazyjnych gatunkach drzew Antonio das Mortes »

komentarze

[foto]

1. Wojtku, • autor: Radek Ziemic2020-04-05 15:17:03

co znaczy "od przedostatniego"? Od przedostatniego wstecz? Od przedostatniego do końca i potem od początku?
[foto]

2. Od: "kwadratowy kołek nie może wejść do okrągłego otworu" • autor: Wojciech Jóźwiak2020-04-05 15:33:25

:)
Poniewaz to jest jedyne zdanie komentarza, które jest a priori zrozumiałe.
[foto]

3. Poprawiłbym tłumaczenie • autor: Wojciech Jóźwiak2020-04-05 15:38:31

...bo na mój rozum lepiej by brzmiało w postaci:

"...
poprzez nozdrza dostrzegamy kły
prócz mózgu, widzimy szczęki
kwadratowy kołek... (dalej b/z)
rodzina, która nie zalega z podatkami (=która pilnie płaci podatki), nie wzbogaci się.
[foto]

4. Jeszcze: i co to znaczy w kontekście Bodhidharmy? • autor: Wojciech Jóźwiak2020-04-05 15:46:23

Np. ostatni komentarz w kontekście "ucieczki" B. przed cesarzem do Shaolin, znaczy: w pracy nad oświeceniem, musisz działać "wyjątkowo", jak złodziej, który chcąc się wzbogacić, nie płaci podatków. Podobnie Bodhidharma zaryzykował narażenie się cesarzowi i wycofanie się na odosobnienie, zamiast z nim wieść dysputy.
Lub: w pewnym sensie "zadłużył się" u cesarza, odmawiając oczekiwanej od niego nauczycielskiej aktywności, podobnie jak niepłacący podatków zadłuża się w US.

Podobnych wariantów takich "nad-komentarzy" może być wiele. Widzimy, jak te "zenowsko-yijingowe" komentarze wzmacniają podstawowy tekst, jak dodają mu "zębów". Podziwiam inteligencję Wansong Xingxiu.

Zaloguj się - aby napisać komentarz   Rejestracja - jeśli nie masz konta w Tarace

x

Szybki przegląd Taraki

[X] Logowanie:

- e-mail jako login
- hasło
Zaloguj
Pomiń   Zapomniałem/am hasła!

Zapisz się (załóż konto w Tarace)