Przejd do Taraki mobilnej! - masz w御ki ekran.
zdj璚ie Autora

05 marca 2012

Wojciech J騧wiak

Pogan obraz fa連zowany



Dopiero teraz (bawi帷 przedwczoraj na 17-tej konferencji jungowskiej organizowanej przez wydawnictwo Eneteia) kupi貫m i nadczyta貫m „Albo albo” nr 4/2009 z podtytu貫m „Mity polskie”. Kupi貫m g堯wnie dla artyku逝 dr Jacka Sieradzana pt. „Nekromania i autorytaryzm polskiej psyche w kontek軼ie Fromma i Adorno” - tam na stronie 67. Artyku gor帷o polecam! (Chocia szkoda, 瞠 nie ma go w Sieci i nie mo瞠sz go przeczyta od razu.) Ma這 kto dot康 Polakom tak przygryz, jako mentalnym zjadaczom trup闚.

Uwaga marginalna: biuletyn ma numer 4/2009, ale ten rok to zmy趾a, poniewa wspomniany artyku ma w bibliografii teksty z wiosny 2011, czyli faktycznie jest to dzie這 z roku 2011. Sam poczu貫m si w pewnym momencie sko這wany, widz帷 z jednej strony ten rzekomy rok wydania 2009, z drugiej strony wzmianki w tek軼ie o 鄉ierci Lecha Kaczy雟kiego 10 kwietnia 2010. Prorok jaki pisa? - pomy郵a豉m. Wyja郾i這 si, 瞠 nie.

Ale nie o fatalnym polskim charakterze narodowym chc, tylko o pewnym szczeg鏊e. Bo zastanowi這 mnie to, jak w tym tek軼ie u篡wane jest s這wo „poga雟ki” i jaki obraz-stereotyp pogan z nim si splata. Oto fragmenty:


* Wiele ryt闚 i ceremonii katolickich ma pochodzenie poga雟kie. Tutaj wystarczy wspomnie o kulcie grob闚: poga雟kie kurhany zosta造 zast徙ione przez chrze軼ija雟kie nekropole, ale – mimo zmiany ideologicznej nadbudowy – forma kultu nie uleg豉 zmianie. Polacy – jak niegdy ich przodkowie – nadal sk豉daj kwiaty na grobach i zapalaj znicze, jak przez setkami lat, wierz帷 瞠 bez nich dusze zmar造ch nie znajd w za鈍iatach drogi. Zapalanie zniczy i sk豉danie kwiat闚 na grobach nie zosta這 wykorzenione nawet w krajach muzu軛a雟kich, mimo 瞠 islam zakazuje kultu zmar造ch.

Czy kult grob闚 – w Polsce – rzeczywi軼ie ma „poga雟kie”, i to rodzime, nie importowane sk康, pochodzenie? Na pewno? Ale S這wianie przed konwersj na chrze軼ija雟two przewa積ie palili zw這ki! I rozsypywali popio造 na polach! Praktykowali obyczaj, za kt鏎y archeologowie ich dzisiaj przeklinaj, poniewa przez to nie byli uprzejmi pozostawi po sobie g堯wnego archeologicznego 廝鏚豉-dokumentacji, jakim s groby. Z tego powodu dobrze poznano dawne 篡cie, na naszych ziemiach, germa雟kich Got闚, kt鏎zy zw這ki zakopywali, a stosunkowo prawie nic nie wiemy o S這wianach, kt鏎zy przeciwnie usuwali z „tego 鈍iata” 郵ady obecno軼i swoich zmar造ch.

Stosunek ludzi do zmar造ch nie jest gatunkowym („genetycznym”) powszechnikiem, przeciwnie, w r騜nych kulturach waha si w szerokim zakresie, od nami皻nego zespalania si ze zmar造mi, zaprzeczania ich nieistnieniu i symbolicznego przywi您ywania ich do siebie – a do celowego i pracowitego zapominania o nich, zrywania z nimi wszelkich wi瞛i i starannego uprz徠ania ich 郵ad闚. My, Polacy wsp馧cze郾i, faktycznie sk豉niamy si ku modelowi „篡cia na grobach w u軼isku zmar造ch przodk闚”, ale z tego NIE p造nie wniosek, jakoby taki sam stosunek do zmar造ch mieli nasi s這wia雟cy przodkowie tysi帷 lat temu lub dawniej. Palenie zw這k i rozsypywanie popio堯w wygl康a na przeciwn praktyk zrywania wi瞛i, zacierania 郵ad闚 i separowania zmar造ch od 篡wych.

Celowe zapominanie o przodkach praktykuj (s豉wni z ayahuaski i polowa na g這wy) J癉aro z Ekwadoru – pisze o tym Anne-Christine Taylor w przet逝maczonym na polski artykule „Pami皻a, by zapomnie: to窺amo嗆, 瘸這ba i pami耩 u J癉aro”, w ksi捫ce „Sny, trofea, geny i zmarli”, Pozna 2006 (kt鏎 powinien przeczyta ka盥y czytelnik Taraki, a fragment闚 nauczy si na pami耩).


* Fromm wymieni nast瘼uj帷e cechy orientacji nekroma雟kiej /.../: (1) fascynacja tym, co martwe i chore: krwi, trupami, zgnilizn, fekaliami i brudem /.../. Tutaj mo瞠my zaliczy fascynacje krwaw przesz這軼i narodow: powstaniami zbrojnymi, zbrodniami (np. Katyniem, ludob鎩stwem na Wo造niu) oraz pogrzebami, grobami i cmentarzami. Polska fascynacja 鄉ierci ma charakter poga雟ki i antychrze軼ija雟ki. O ile Jezus nakaza zostawi umar造ch umar造m (Mt 8, 22), polscy poganochrze軼ijanie lubuj si w medialnych spektaklach nekroma雟kich. Telewizja publiczna transmitowa豉 nie tylko pogrzeby papie瘸 czy pary prezydenckiej, ale tak瞠 wybitnych postaci kultury /.../.

Co tu zosta這 powiedziane? - To samo, co w „Bartku zwyci瞛cy” Sienkiewicza: „Co to za nar鏚, Francuzy? Jak ci powiedzie: musi takie Niemcy, tylko jeszcze gorsze...” Oto polscy katolicy s wprawdzie straszni, ale zza ich plec闚 wy豉niaj si „Niemce jeszcze gorsze”, czyli poganie! Co najbardziej wredne w obrazie Polaka-katolika, musi pochodzi z jakiego jeszcze „gorszego” 廝鏚豉 ni rzymski katolicyzm czy chrze軼ija雟two w og鏊e – tym „jeszcze gorszym” zostaj og這szeni poganie. Autor idzie tu 郵adem chrze軼ija雟kiej propagandy, dla kt鏎ej poga雟two to 鈍iat przekl皻y i nic dobrego stamt康 przyj嗆 nie mo瞠. Pytanie, czy idzie tym 郵adem 鈍iadomie? Chyba tak... ostatecznie jest religioznawc, na przedmiocie si zna .


* Komentatorzy 篡cia publicznego w Polsce akcentuj nekroma雟ki charakter wielu jego przejaw闚. Olga Tokarczuk /.../ pisa豉 [2010, „Przegl康”]: „Boj si, 瞠 ignorujemy 篡wych i doceniamy tylko umar造ch, niczym szamani, kt鏎zy ta鎍z wok馧 wiekowych totem闚”.

Amicus Tokarczuk... Ale gdzie Autorka tego zdania widzia豉 tych „ta鎍z帷ych szaman闚” i ich „wiekowe totemy”? Nie widzia豉 i widzie nie mog豉, mo瞠 w filmowych ba郾iach jak „Czas apokalipsy”. ζtwo jest budowa projekcje, fantazjowa o tym, czego si nie zna.


* Polacy ani katolicyzmu, ani komunizmu nigdy nie zaakceptowali. Cho w znacznej mierze uwa瘸j si za chrze軼ijan, psychologicznie i ideowo s poganochrze軼ijanami.

To zdanie jest u篡te jako podsumowanie d逝窺zego wywodu o tym, 瞠 polscy katolicy s autorytarni, wobec swojej wiary bezkrytyczni, zarazem uwa瘸j j za jedynie s逝szn, cho przy tym sami czuj si dotkliwie niedowarto軼iowani, z nisk samoocen. - Kolejny punkt do rozumowania, 瞠 Polacy katolicy wprawdzie 幢i, ale to dlatego, 瞠 wychodz z nich „poganie”, czyli tamte „Niemce jeszcze gorsze”.


* /.../ Wi瘯szo嗆 cech nekromanii i osobowo軼i autorytarnej znajduje potwierdzenie w polskiej psyche. Fascynacja przesz這軼i ma nie tylko charakter nekroma雟ki i autorytarny. Zdaniem niekt鏎ych autor闚 jest to choroba psychiczna. 毒鏚豉 i si豉 nekromanii tkwi w poganochrze軼ija雟kim charakterze Polak闚. Orientacja nekroma雟ka jest 軼i郵e powi您ana z autorytaryzmem. Obie 陰czy nastawienie na przesz這嗆, ch耩 podporz康kowania si liderowi, uwielbienie dla si造, sk這nno嗆 do destrukcji, cynizm i konwencjonalizm. Nekromania jest jednym z polskich mit闚, gdy wi捫e si z wiar w mo磧iwo嗆 podporz康kowania sobie przesz這軼i za pomoc ceremonii o charakterze poganochrze軼ija雟kim i tworzenia historii dopasowanych do aktualnych wyobra瞠.

Jest to ostatni akapit i rekapitulacja ca貫go artyku逝, i wniosek z obszernego zestawienia „orientacji nekroma雟kiej” z „osobowo軼i autorytarn”, kt鏎e s wypunktowane w poprzedzaj帷ym fragmencie. Oto Polacy s („wed逝g niekt鏎ych”) chorzy psychicznie, a choroba ta wynika nie z innej, lecz w豉郾ie z poga雟kiej warstwy ich zbiorowej duszy. Owo ukrywane „poga雟two” Polak闚 winne jest ich nekromanii i osobowo軼i autorytarnej. W szczeg馧ach przejawia si to tak, 瞠 mentalnie tkwi w przesz這軼i, przesz這嗆 wa積iejsza jest dla nich i milsza od tera幡iejszo軼i, „ba逕ochwalczo” (- czyli zn闚 jakby modo paganorum) uwielbiaj przesz這嗆 – przez co s konwencjonalni; i dalej: fascynuje ich si豉 i przemoc, kultem otaczaj si喚, autorytarnie podporz康kowuj si i to z sadomasochistycznym pos逝sze雟twem, autorytarnie dokonuj agresji, s cyniczni i destrukcyjni, niszcz dla samego niszczenia. - Ufff... Brrr... Tfu! Apage. Potworne jest to og豉szane tu „polskie poga雟two”, kt鏎e chytrze kryje si za fasad polskiego katolicyzmu.

Na szcz窷cie Autor, cytuj帷 Fromma, poszed o jeden most za daleko. Oto w tamtej tabelce jest punkt: „gorliwe przestrzeganie prawa i porz康ku”. A to ju na pewno Polak闚 nie dotyczy, nie o nas mowa – wi璚 rzucone wcze郾iej uroki zdj皻e!


Czym zako鎍z? - Cytatem z Kaczmarskiego wed逝g Wysockiego:

O, bracia wilcy! Bro鎍ie si nim wszyscy wyginiecie!

Poganie polscy, BRO哸IE SI. Przed si陰 komuna逝, stereotypu, my郵nego i bezmy郵nego powtarzania wdrukowanej ko軼ielnej propagandy. Jacek Sieradzan (kt鏎ego znakomity przecie artyku pos逝篡 mi tu za pretekst) przekaza i pokaza jedynie si喚 j瞛ykowych nawyk闚.


Wojciech J騧wiak



komentarze

1. taka co si dziwi i pyta • autor: Nierozpoznany#6812012-03-05 23:24:12

To Pan przeczyta artyku-ja nie, to Pan jest znawca tematu - ja nie, i dlatego napisze jak laik.
- Co Pan Jacek Sieradzan chcia wykaza (dowie嗆) w tym artykule?
- Czy dobrze zrozumia豉m, 瞠 wg niego (p. J.S.)jestem poganochrze軼ijank bo zapalaj帷 鈍iec na grobie bliskich wierz, 瞠 s oni wtedy obok mnie?
- O jak polsk fascynacj 鄉ierci chodzi? Ja tego nie widz. 妃ier - kres 篡cia. Fascynowa mo瞠 篡cie, a jego kresowi oddaj szacunek. Ka盥y cmentarz (nie chodzi o wyznanie) jest dla mnie miejscem magicznego spokoju.
[foto]

2. Artyku • autor: Wojciech J騧wiak2012-03-06 00:11:31

W tym artykule Jacek Sieradzan sprawdza, na podstawie prasy, analiz socjolog闚 i w豉snych obserwacji, czy polskie spo貫cze雟two zachowuje si tak, jak opisane przez Fromma i Adorno typy "autorytarny" i "nekrofilny". Fromm i Adorno byli Niemcami i ich analizy dotyczy造 (g堯wnie) niemieckiego spo貫cze雟twa uwiedzionego przez nazizm. Ca造 szereg podobnych cech znajduje Sieradzan u wsp馧czesnych Polak闚, w swojej wi瘯szo軼i narodowc闚 i katolik闚. W豉軼iwie odkrywa i opisuje (i krytykuje) osobny podtyp "nekromana polskiego katolicko-narodowego". Wykazuje - i zgadzam si z nim - 瞠 mn鏀two obowi您uj帷ych w naszym spo貫cze雟twie zachowa, obyczaj闚, stereotyp闚, przes康闚 - podpada pod ten schemat: "nekromanii" czyli zafascynowania 鄉ierci, zw這kami, grobami, kl瘰kami, nieszcz窷ciami, narzekaniem.
Ten artyku naprawde WARTO przeczytac i przej望 si nim. Mam wra瞠nie, 瞠 odk康 Witkacy napisa o rodakach "Niemyte dusze", to nikt tak nie obna篡 polskich wad.
Ja wypreparowa貫m z tego tekstu tylko jego najmniej utrafion cz窷: czyli te fragmenty, w kt鏎ych Autor bezrefleksyjnie u篡wa termin闚 "poganie, poga雟ki" w sensie negatywnym.
A te terminy - nie musz dodawa - s mi bliskie.
Poganie powinni si jako broni przed t "nagonk" (nagonk ze strony bezmy郵nych stereotyp闚 j瞛yka!), chocia na razie maj r闚nie ma貫 szanse jak "bracia wilcy" z pie郾i Kaczmarskiego, kt鏎 serdecznie polecam Pani do wys逝chania.

Z powa瘸niem ----

3. dzi瘯uj • autor: Nierozpoznany#6812012-03-06 21:56:48

Z t nagonk to nie jest czasem tak jak i z moj niegdysiejsz reakcj? Wiara jest bardzo osobista i taka w豉sna, moja, pierwotna, 瞠 nie ruszaj, bo.. Wojny z tego nie b璠zie ale polemik sporo, czego te 篡cz.

A o zaletach Polak闚 nikt nie pisze?

Tak, zauwa篡豉m (o co nietrudno), 瞠 chce Pan uchwyci jak najwi璚ej dawnych s這wia雟kich zwyczaj闚 i wple嗆 je do wsp馧czesnych praktyk.

Za pie郾i bard闚 wolno軼i dzi瘯uje te.
[foto]

4. Zalety Polak闚 • autor: Wojciech J騧wiak2012-03-06 22:56:10

>>> A o zaletach Polak闚 nikt nie pisze?

--- Teraz mamy taki okres, kiedy wady bardziej bol ni zalety ciesz.
Wi璚 r闚nie 豉twiej je - te wady - dostrzec.
Ale popytam przyjaci馧 o zalety, mo瞠 co wiedz :)
Pozdrawiam ---

5. poga雟two-chrze軼ija雟two • autor: Katarzyna2012-03-07 12:14:35

Nie wiem, czy sk這nno嗆 do narzekania i fascynacja 鄉ierci mog mie co wsp鏊nego z poga雟kimi korzeniami. Wydaje mi si, 瞠 jest jedna cecha, ca趾iem pozytywna, kt鏎a musi wywodzi si z czas闚 poga雟kich: to jest zami這wanie do my郵enia i dyskutowania. Religia chrze軼ija雟ka 鈍ietnie pasuje do kultur bliskowschodnich wyros造ch w gor帷ym klimacie, gdzie bardziej si czuje ni my郵i. Jest to religia zakaz闚 i nakaz闚. Mamy przykazanie nie zabijaj, tak jak muzu軛anie i 篡dzi maj zakaz jedzenia wieprzowiny. Post polega na tym, 瞠by nie je嗆 mi瘰a, ale dlaczego w豉軼iwie mi瘰a, a nie czego innego? Nawet w dawnych czasach mi瘰o by這 po篡wieniem, kt鏎ego by這 u nas du穎, wi璚 zakaz jego jedzenia ci篹ko uzna za nakaz umartwiania si. Ma這 by這 鈍ie篡ch owoc闚, warzyw. My, Polacy, mamy we krwi zadawanie pyta, zastanawianie si. Nie lubimy wype軟ia nakaz闚, kt鏎ych nie rozumiemy. Zanim co postanowimy lubimy to przedyskutowa, co nawet nieraz zamienia si w wad, je郵i te dyskusje trwaj za d逝go i nie mo積a przez to podj望 decyzji.

Zaloguj si - aby napisa komentarz   Rejestracja - je郵i nie masz konta w Tarace

x

Szybki przegl康 Taraki

[X] Logowanie:

- e-mail jako login
- has這
Zaloguj
Pomi   Zapomnia貫m/am has豉!

Zapisz si (za堯 konto w Tarace)