Bitwa pod Mątwami powinna być bardziej znana niż jest. Miała miejsce 13 lipca 1666 na rozlewiskach Noteci, dzisiaj w obrębie Inowrocławia. (Trzy szóstki i trzynastka w dacie powinny ucieszyć miłośników numerologii.) Była finałem buntu przeciw królowi Janowi Kazimierzowi Wazie, czyli rokoszu, pod wodzą Jerzego Lubomirskiego. Starło się po kilkanaście tysięcy wojska po obu stronach, wygrali rokoszanie, po czym wymordowali kilka tysięcy jeńców, żołnierzy królewskich, w tym weteranów Czarnieckiego (który już wtedy nie żył). Przyszły król, Jan Sobieski, dowodził chorągwią jazdy zmasakrowaną przez rokoszan, sam szczęśliwie uciekł.

Bitwa pod Mątwami powinna być pamiętana jako szczyt, a raczej dół, domowej nienawiści i przypominana politykom, gdy się zbyt upartyjnią i w tym zacietrzewią.

Mątwy kończą „polską smutę” lat 1648-1666, zaczętą pod Żółtymi Wodami. Z tamtej epoki, kiedy Polska (z Litwą) wchłonęły zbyt wielką szokową dawkę de-cywilizacyjnego impaktu, wynieśliśmy oddanie Polski w „niewolę” Maryi przez niefortunnego króla Jana Kazimierza, wygnanie innowierców z arianami na czele, koniec polskiej reformacji, zniszczenie Wilna przez Moskali (niemal jak Kartaginy przez Scypiona), niezasypaną do dziś wrogość między Ukrainą a „Lachami”. Porażona w tamtych latach Polska nigdy już się nie podniosła. A jeszcze Sienkiewicz uczynił z tamtych ponurych lat narodowy i w założeniu optymistycznie „krzepiący” epos-mit – co za oszustwo.

Rzucamy okiem na kosmogram na południe tamtego dnia: 13 lipca 1666, Inowrocław. Dominantę tego kosmogramu widać od razu: Słońce stoi w ścisłej opozycji do Neptuna. Pod Mątwami Neptun ujawnił swoją złowrogą stronę: mącącego rozumy i serca. Nazwa „Mątwy” okazała się, dziwnym trafem, tak samo (źle) znacząca, jak 666 i 13.