Pytanie to zawiera się w szerszym: co robić z katolicyzmem czyli chrześcijaństwem? Podobne pytanie zadałem trzy odcinki temu: Co mają czytać poganie? Odpowiedź przyszła w „osobie” podwójnego artykułu (wkrótce będzie potrójny) Kazimierza Perkowskiego, autora witryny „Bogowie Polscy”, pt. „Jaś odnaleziony”. Ze zgodą Autora dzisiaj prze-e-drukowałem oba odcinki w Tarace: Jaś odnaleziony, część 1 – część 2.

Odpowiedź jest prosta: chrześcijaństwo trzeba (a) ujawnić, (b) objąć.

Ujawnić, czyli: odkryć i pokazać struktury, według których jest zbudowane, podobnie jak to się robi z każdą mitologią. Objąć, czyli włączyć jego wątki do naszego pogańskiego dyskursu. Ale nie tylko włączyć, co właśnie objąć, owinąć w nasz dyskurs jak prezent w świąteczną ozdobną torebkę. I to właśnie tutaj, w Tarace, robimy. Pogańskie struktury odnajdujemy (tzn. Kazimierz Perkowski odnajduje, niech oddam szacunek Autorowi!) nie tylko, jak w przypadku Jasia, księżycowego bóstwa, na ludowych pograniczach, właściwie już poza chrześcijaństwem, ale i w jego centrum – tu przypomnę nazwane przez Jerzego Tomasza Bąbla zrównanie Krzyża na Golgocie z Kosmicznym Drzewem na Kosmicznej Górze, oba obrazy - Drzewa, Góry - prastare i prapogańskie.

Ale czy nazywając siebie i „nas” poganami nie składam hołdu chrześcijaństwu, które tak nazwało i znienawidzonych wykształconych niedowiarków, i paganes, wioskowych ciemniaków, których jeszcze biskupi nie objęli swoim nadzorem? W przypisach do „Jasia Odnalezionego” jest link do wywiadu z prof. Zbigniewem Mikołejką pt „Katolicyzm topnieje, pogaństwo tężeje”, w którym filozof wytyka katolikom i ich klerowi staczanie się w pogaństwo – przy czym to „pogaństwo” rozumie dokładnie jak katolicy (czy chrześcijanie), a więc jako „kult” dla tego, co materialne i „zmysłowe”. (Nie lubi prof. Mikołejko nas pogan!) Fakt, poganie, jakiegokolwiek obrządku lub raczej stylu, nie mają problemów z tym, co zmysłowe – przeciwnie do chrześcijan. Więcej nawet: w pogańskim słowniku nie ma podziału-rozszczepienia na (rzekomo) niski świat zmysłów i (jakoby) wyżynny świat „ducha” lub przynajmniej intelektu.

Czym jest pogaństwo? Jak ja je rozumiem? Bo na pewno nie jest kościelną karykaturą tego pojęcia. Czy jest tym samym co rodzimowierstwo? Nie – bo kładąc znak równości zubożylibyśmy treść pogaństwa. Religią etniczną? Pewnych narodów, plemion? Ciepło-ciepło, blisko-blisko.

– Pogaństwo jest religią naturalną. Samorodną. Nie-zrobioną przez ludzi. Co najwyżej przez ludzi „pracowników ducha” trochę obrobioną.

Natrafiłem na książkę Moniki Kacprzak pt. „Pułapki poprawności politycznej”. (*W książce niestety czuje się, że to doktorat. **Autorka cały rozdział przeznacza na krytykę Głębokiej Demokracji – strzeż się, Robercie Palusiński!) Na stronie 208 pisze ona: „Przez wiele stuleci, w cywilizacji chrześcijańskiej, ludzie byli przekonani, że prawa nie tyle stwarza się, co odkrywa, gdyż zostały zapisane w ludzkim sercu przez Boga. Byli pewni, że należy je po prostu uznać i ogłosić. Właśnie to przeświadczenie stanowiło podstawę do przyjęcia prawa naturalnego i tworzyło fundament powszechności praw człowieka.” Prawo naturalne! Razem z naturalną moralnością i naturalną religią jest ono przecież istotą pogaństwa. A skoro katolicka autorka, i nie ona jedna w tamtym gronie, broni praw naturalnych, to znaczy, że jest z nami. Ale, ale, ktoś zaoponuje, Prawo, moralność i religia należą przecież do kultury – więc jak mogą być „naturalne”, jak mogą być częścią „natury”? Odpowiadam biorąc za przykład język: język też należy do kultury, a może być mniej lub bardziej naturalny lub nie-naturalny: czyli „zrobiony” albo „pozytywny” (w sensie takim, w jakim mówi się o „prawie pozytywnym”). Język potoczny jest (przeważnie) naturalny, ponieważ sam się wziął, sam przez się się utworzył. Jest czymś spontanicznym, nieplanowanym, właściwie nawet: nieświadomym. Ale nomenklatura chemiczna lub farmaceutyczna już taka nie jest, przeciwnie, jest robiona. Po tym wstępie widać już, czym jest pogaństwo (w swoim prawdziwym sensie) – jest religią, która stworzyła się sama, spontanicznie, która wynikła lub wyłoniła się. Z czego? – z życia ludzi. Pozostaje pytanie, czy należy je (pogaństwo) nazywać „religią”, skoro pod tym słowem rozumie się religie tak lub inaczej zrobione. Budda Śakjamuni zadbał o to, żeby jego dharmy (czyli po europejsku: religii) NIE uważano za zrobioną. Ujął to w przypowieści o drodze odnalezionej w dżungli: przyrównał siebie do człowieka, który wewnątrz lasu odnalazł „szeroką prostą drogę”, która tam pozostała po dawnej cywilizacji, która popadła w ruinę. (Nawiasem, w Indiach w czasach Buddy ludzie wiedzieli, że przed ich cywilizacja było ileś innych, których gruzy las porósł.) Buddyzm więc uważa siebie za naturalną odwiecznie istniejącą strukturę, która co pewną epokę jest na nowo odkrywana przez Przebudzonego w swoim czasie. (Poganie mogą i powinni śmiało się uczyć się od buddyzmu.)

Monika Kacprzak pisze, że prawo powinno być odkrywane, jako już obecne w ludzkiej naturze. Coś bardzo podobnego, tyle że z religią, robi Kazik Perkowski: odkrywa fragmenty naturalnej religii zapisane w wiejskich śpiewkach.

Pociecha dla katolików na koniec: skoro naturalna religia wyłania się z życia ludzi, to również w katolicyzmie są jakieś jej kawałki.