Serial: I Cing - mówiąca księga
I Cing - mówiąca księga. Heksagram 15
Wg tekstu z grobowca z epoki Han

Kategoria: Yijing

Heksagram nr 15 – SKROMNOŚĆ

Tytuł "Skromność" wziął się zapewne stąd, że w rysunku tego heksagramu dawni wróżbici dostrzegali górę pod ziemią. Trzy dolne linie tego heksagramu symbolizują górę, trzy górne – ziemię. Góra, która schowała się wewnątrz ziemi, jest niewątpliwie skromna.

Orzeczenie

Skromność: Przyjęcie; szlachetny człowiek ma koniec.

Zdanie to jest przesadnie zwięzłe, ale można je rozumieć tak: To, że wypadł ci heksagram "Skromność" oznacza, że twoja wola jest doskonale zgodna z naturalnym biegiem rzeczy, z Tao. W tej sytuacji szlachcic, czyli szlachetny człowiek, przestrzegający zasad moralnych i rozwijający się duchowo, swoje dzieło doprowadza do końca.

Znaczenia zmiennych linii heksagramu:
Pierwsza linia zmienna:

Jakże skromny jest ów szlachetny człowiek; zatem przekraczaj [w bród] wielką rzekę; pomyślna [wróżba].

Dawny język chiński często pozwalał nie określać sytuacji do końca, dlatego to zdanie można też czytać: "zatem niech przekroczy wielką wodę". Zdanie to bierze się stąd, że do ogólnego sensu tego heksagramu – skromności – dodaje się sens linii pierwszej, która oznacza spontaniczność i głos serca. Zatem skromność jest tu potężna, i dlatego jest to moment, który sprzyja podejmowaniu wielkich decyzji ("przekraczaniu wielkiej rzeki"), dzięki którym do głosu dochodzą prawdziwe aspiracje człowieka.

Druga linia zmienna:

Wołająca skromność; determinacja jest dobrowróżbna.

"Wołająca skromność" oznacza, że ktoś przepełniony duchem skromności przywołuje podobnych sobie.

Trzecia linia zmienna:

Znojna skromność; szlachetny człowiek ma koniec; pomyślna [wróżba].

Kiedy wypadnie trzecia linia zmienna, oznacza to, że nadszedł moment, kiedy ten, kto kroczy dobrą drogą, swoje dzieło doprowadza do końca – jakkolwiek musi się sporo przy nim namęczyć.

Czwarta linia zmienna:

Nie ma nic nie-dobroczynnego. Fałszywa skromność.

Można stąd wnosić, że układ sił jest na tyle korzystny, iż nie ma sensu dalej kultywować skromności.

Piąta linia zmienna:

Nie zamożny razem ze swymi sąsiadami; sprzyjający zatem [moment] aby zająć i zaatakować; nie ma nic nie-dobroczynnego.

Najwyraźniej dawni wróżbici odczytywali ten układ linii jako sprzyjający moment do przejścia od skromnej obrony do zdecydowanego ataku.

Najwyższa (szósta) linia zmienna:

Wołająca skromność; sprzyjający [moment] zatem, aby pchnąć wojska na wojnę przeciw miastu i państwu.

Odnajdujemy tu ten znany przypadek, kiedy ludzie skromni i przestrzegający zasad i prawa, nagle stają się wojowniczy i wyruszają na "świętą wojnę", aby nawracać cały świat na swoje podobieństwo.